Słuch fizjologiczny (słyszenie) to zdolność do biernego odbierania dźwięków. Jest on jednym z pierwszych zmysłów kształtujących się w życiu płodowym dziecka. Natomiast proces przetwarzania słuchowego (słuchanie) polega nie tylko na odbiorze dźwięków, to również ich interpretacja, rozumienie i odpowiednie reagowanie. Prawidłowe słyszenie i umiejętność słuchania są niezwykle ważne dla efektywnej komunikacji międzyludzkiej.
Wśród przyczyn zaburzeń przetwarzania słuchowego wymienić można:
- niedotlenienie w czasie porodu
- wcześniactwo
- częste zapalenia ucha środkowego
- częste sączkowanie uszu
- dyspozycje genetyczne – dysleksja (którą przed laty określano mianem trudności w nauce)
- urazy głowy, nowotwory, niedokrwienia, uszkodzenia toksyczne
- blokady w obrębie szyi na skutek urazów lub przemęczenia
Obecnie coraz większa ilość dzieci cierpi na dolegliwości związane z zapaleniem ucha środkowego. Do najczęstszych przyczyn stanów zapalnych uszu należą:
- niedrożność trąbki słuchowej (zmiany zapalne, alergiczne, nieżytowe, obrzęki – w tym spowodowane biernym paleniem tytoniu z papierosów i e-papierosów, bardzo poważne skrzywienie przegrody nosa)
- niedrożność zewnętrznego przewodu słuchowego (ciało obce, korek woszczynowy, zatyczki – przy nadużywaniu w nadwrażliwości słuchowej)
- niewłaściwa dieta (zbyt wysoka zawartość cukru, soli, tłuszczy trans i tłuszczy nasyconych, produktów wysoko przetworzonych).
Stany zapalne uszu dzielą się na:
- ostre zapalenie ucha środkowego nieżytowe i ropne (m.in. po samodzielnym zbyt wczesnym odstawieniu antybiotyku przechodzi w zapalenie przewlekłe)
- wysiękowe zapalenie ucha środkowego (nie boli, nie powoduje gorączki, może trwać latami)
- przewlekłe zapalenie ucha środkowego (prowadzi do powstania zaawansowanych zmian: polipów, ziarniny, perlaka, których leczenie polega na operacyjnym usunięciu wszystkich chorych tkanek)
- zapalenie przewodu słuchowego.
Samoistne ustępowanie zmian wywołanych bezbolesnym i bezobjawowym wysiękowym zapaleniem uszu następuje dopiero po okresie od 3 miesięcy (19% badanych) do 4 lat (59% badanych!). Dlatego kluczową sprawą są przede wszystkim regularne badania profilaktyczne, o które należy zadbać zawsze podczas wizyty u pediatry.
Czy należy czekać z wyleczeniem stanu zapalnego, zanim zostanie wprowadzony trening przetwarzania słuchowego? Absolutnie nie! Treningi prowadzone przy pomocy odpowiedniej terapii słuchowej są w stanie m.in. zmniejszyć intensywność długoterminowych skutków stanów zapalnych.
Każda z dostępnych metod terapii przetwarzania słuchowego ma nieco inne podejście i cele, ale wspólnym mianownikiem jest poprawa zdolności komunikacyjnych oraz jakości życia osób z centralnymi zaburzeniami przetwarzania słuchowego.
Autor: Urszula Broniszewska, Terapeuta SI